در طول تاریخ ترکیه، ساکنان استانبول که از زندگی پرشتاب شهری خسته میشدند، به بدروم نقلمکان میکردند تا خانهای ساحلی در بدروم پیدا کنند و از ۳۰۰ روز آفتابی سال لذت ببرند. متخصصان سرشناسی که به این شبهجزیره آمدند، فرهنگ خود را نیز با خود آوردند و بدروم را به مرکزی برای روشنفکران، هنرمندان و سیاستمداران تبدیل کردند.
امروزه قدیمیترین مقصد گردشگری ترکیه، میان مهاجرانی که بهدنبال شروع زندگی تازهای زیر آفتاب هستند نیز محبوب است؛ از جمله بریتانیاییها. سیوچهار هزار شهروند بریتانیایی در ترکیه زندگی میکنند و بخش بزرگی از آنها در این شبهجزیره ساکن شدهاند.
با اندرو ادموندز، ۵۲ ساله و اهل نیوکاسل، درباره زندگی تازهاش در یک ویلای بدروم گفتوگو میکنیم. این مهندس نرمافزار در فاصله دو سال طلاق گرفت، شغلش را از دست داد و تحت عمل جراحی مهمی قرار گرفت. طبیعی بود که این اتفاقها او را به بازنگری در زندگیاش وادارد و در سال ۲۰۱۴ تصمیم گرفت رؤیای دیرینهاش برای زندگی در خارج از کشور را دنبال کند.
از اندرو پرسیدیم پیش از نقلمکان به بدروم، دوست داشت چه چیزهایی را میدانست.
بعد از چند اتفاق ناخوشایند در زندگیام، دلم میخواست کار مثبتی انجام بدهم. همیشه آرزو داشتم به خارج از کشور نقلمکان کنم، اما فهمیدم نمیخواهم تا زمان بازنشستگی صبر کنم؛ میخواستم وقتی هنوز جوان و پرانرژی هستم و میتوانم از گشتوگذار و کشف مکانی تازه لذت ببرم، این کار را انجام بدهم.
زیاد سفر کردهام و فکر میکردم با این تغییر بهخوبی کنار میآیم. پیش از نقلمکان، خیلی در اینترنت تحقیق کردم، عضو انجمنهای آنلاین شدم و با چند نفر از دوستانِ دوستانم که در فتحیه زندگی میکردند صحبت کردم. فکر میکردم آمادگی خوبی دارم، اما تصوری که از آنجا داشتم با واقعیتی که دیدم فرق میکرد. نقلمکان سخت است، حتی اگر قرار باشد فقط به خیابان بعدی بروید. نقلمکان به کشوری جدید... شوکهکننده است. قطعاً شوک فرهنگی را تجربه کردم. برای لحظهای به رفتن به خانه فکر کردم، اما تازه با همه خداحافظی کرده بودم و نمیتوانستم با آن خجالت روبهرو شوم! دوام آوردم و ناگهان، بعد از حدود شش ماه، بدروم خانهام شد.

پیش از آن واقعاً به بدروم نرفته بودم، اما چیزهایی که دربارهاش خوانده بودم جذبم کرد: شهری آزاداندیش و جهانوطن که در عین حال آرام و بیتکلف است. جایی هم میخواستم که زمستانها تعطیل نشود؛ اتفاقی که در بعضی تفرجگاههای ساحلی دیگر میافتد. و از همه مهمتر، میخواستم در جامعهای زندگی کنم که بتوانم در آن مشارکت داشته باشم.
وقتی به بدروم رسیدم، آپارتمانی ارزان در مرکز شهر اجاره کردم و بعد یک ماه بسیار دلنشین را به گشتوگذار در شبهجزیره گذراندم تا سرانجام تصمیم گرفتم ویلایی کوچک در یالیکاواک بخرم. اگر مثل من با ترکیه آشنایی ندارید، شاید بهتر باشد کمی در منطقه بگردید و «جای خودتان» را پیدا کنید. اگر مثل من عجول نیستید و معمولاً به جایی که حتی ندیدهاید نقلمکان نمیکنید، احتمالاً با این مشکل روبهرو نخواهید شد!

جامعه مهاجران در بدروم بزرگ و پررونق است؛ افراد بازنشسته زیادی در کنار خانوادههای جوانتر زندگی میکنند و یک مدرسه بینالمللی خوب هم اینجا هست. میتوانید در فضای آنلاین و رویدادهای اجتماعی با دیگران آشنا شوید. البته اینکه فقط با مهاجران معاشرت کنید ایدهآل نیست؛ بهتر است بیرون بروید و سعی کنید با مردم محلی هم آشنا شوید. رک بگویم، اگر قرار نیست برای آشنایی با مردم ترکیه تلاشی کنید، همان بهتر که در خانه بمانید.
بیشتر مهاجرانی که اینجا زندگی میکنند عموماً همین دیدگاه را دارند و سعی میکنند با جامعه یکی شوند: زبان را یاد بگیرند، با مردم محلی دوست شوند و خودشان را با محیط وفق دهند. فکر میکنم دلیلش این است که کسانی که به خارج از کشور نقلمکان میکنند، ذاتاً کنجکاوترند، بیشتر تمایل دارند با دیگران ارتباط بگیرند و میدانند برای مشارکت کامل در زندگی تازهشان باید تلاش کنند.
پیش از نقلمکان، سه ماه در کلاسهای زبان ترکی شرکت کردم. فکر میکردم مقدمات را یاد گرفتهام، اما وقتی رسیدم فهمیدم یادگیری این زبان چقدر دشوار است و هنوز چقدر راه در پیش دارم. از شنیدن این زبان لذت میبرم؛ بسیار شاعرانه است، اما یادگیری آن برای اروپاییها دشوار است. دستکم با الفبای لاتین نوشته میشود؛ پیش از ۱۹۲۸ اینطور نبود و باید از آتاتورک بابتش تشکر کنیم. سعی میکنم به موسیقی ترکی گوش بدهم و برنامههای تلویزیونی ترکی هم تماشا کنم. این کار چندان آسان نیست، اما با خودم فکر میکنم از این راه با فرهنگ ترکیه هم آشنا میشوم.

اخیراً درباره تلاشها برای سادهسازی بوروکراسی ترکیه خواندهام، اما باید بگویم تجربهای که داشتم با هر چیزی که پیش از این دیدهام فرق میکرد. وقتی برای اجازه اقامت درخواست دادم، بخش زیادی از روز را از اداره گمرک به بانک و اداره مالیات و دوباره به جاهای قبلی رفتوآمد کردم. چون تازه به اینجا آمده بودم، اصلاً نمیدانستم باید چه کار کنم؛ خوشبختانه چند نفر از مسئولان دلشان به حالم سوخت و با مهربانی از جایی به جای دیگر راهنماییام کردند. خوشبختانه حالا میتوان بخش عمده این فرایند را آنلاین انجام داد، اما هنوز هم فرایندهای دیگری هستند که ظاهراً بیدلیل وقتتان را میگیرند. فقط باید نفس عمیقی بکشید و بپذیرید که این بخشی از فرهنگ اینجاست. شکایتکردن هم به جایی نمیرسد؛ میدانم، خودم امتحان کردهام.

در شبهجزیره جادههای پرپیچوخم زیادی وجود دارد و بعد از چند تجربه دلهرهآور در اوایل، در فصل پرگردشگر قید استفاده از ماشینم را برای رفتوآمد زدم؛ فصلی که همه و همه در جادهاند. مردم ترکیه مهربان، خوشبرخورد و در کل فوقالعادهاند، اما وقتی پشت فرمان مینشینند انگار به آدمهایی دیوانه تبدیل میشوند؛ از سمت اشتباه جاده میرانند و مدام بوق میزنند. با دلموش [مینیبوسهای محلی] رفتوآمد میکنم، چون ارزان و راحت است و مسیرهای شبهجزیره هم پوشش خوبی دارند. حالا بیشتر در زمستان از ماشینم استفاده میکنم و برای سفرهای جادهای، چون رانندگی در بزرگراهها خیلی راحتتر از جادههای باریک و پرپیچوخم است.

در ماههای تابستان میتوانید به بازارهای کشاورزان و بیتپازار [بازارهای دستدومفروشی] سر بزنید، به گشتهای دریانوردی بروید، در پیادهرویهای گروهی و برنامههای ایروبیک در آب شرکت کنید، شبهای سالسا را تجربه کنید و از رویدادهای موسیقی و کنسرتها لذت ببرید؛ هر چیزی که فکرش را بکنید، در بدروم پیدا میشود. اینهمه برنامه حتی سختگیرترین اهل معاشرت را هم راضی میکند.
اما در زمستان، وقتی گردشگران انگار یکشبه ناپدید میشوند، زندگی بسیار آرامتر و کمشتابتر میشود. من به همان اندازه تابستان از زمستان هم لذت میبرم؛ حس میکنید شبهجزیره دوباره «مال خودتان» شده است: خبری از ترافیک نیست و همهجا آرامتر است. در ماههای خنکتر دوست دارم به پیادهروی در طبیعت بروم؛ کاری که در ماههای گرمتر خیلی دشوار است. در زمستان گروههای محلی دیگری هم پیدا میشوند، مثل باشگاههای کتابخوانی، کلاسهای آشپزی و سخنرانیها.
اگر قرار است برای همیشه به ترکیه نقلمکان کنید، باید ببینید اینجا در ماههای خنکتر چه حالوهوایی دارد. افرادی را میشناسم که اشتباه کردند و در جای زیبایی خانه خریدند که تابستانها شلوغ است، اما از اکتبر تا مارس به شهری ارواح تبدیل میشود.
بیشتر از این نمیتوانم چیزی اضافه کنم. بله، گاهی دلتنگی سراغ آدم میآید، اما آیا به بریتانیا برمیگردم؟ نه. بههیچوجه.