سال ۲۰۱۴ نیز سالی موفق برای توسعه و رشد در بازار املاک ترکیه بوده است. در حالی که بحران مالی به فروش ملک در سراسر اروپا آسیب زده، ترکیه از این بحران دور مانده است. همزمان، تسهیل قوانین خرید ملک و گشودهشدن بازار ترکیه به روی کشورهای بیشتر، خرید ملک برای اتباع خارجی را آسانتر کرده و موجب جهش فروش املاک در ترکیه طی دو سال گذشته شده است؛ روندی که در سال ۲۰۱۴ نیز با قدرت ادامه یافته است.
امسال ترکیه بیش از هر زمان دیگری آمار بهتری ثبت کرده است. دادههای چهار ماه نخست سال ۲۰۱۴ نشان میدهد که فروش مسکونی ملک به اتباع خارجی به ۵٬۱۹۴ واحد رسیده است؛ افزایشی چشمگیر معادل ۴۸٪ نسبت به همین دوره در سال ۲۰۱۳. این میزان فروش، پیش از آغاز فصل شلوغ تابستان، نزدیک به یک میلیارد دلار درآمد به همراه داشته است.
گشایش بازار املاک ترکیه بیتردید به افزایش فروش و رشد قیمتها انجامیده است. صندوق بینالمللی پول، نرخ رشد قیمت مسکن ترکیه را در رتبه نهم جهان قرار داده و میانگین افزایش قیمت در سال ۲۰۱۳ را ۶٫۶۸٪ اعلام کرده است. همچنین فرصتهای سرمایهگذاری بیشتری برای افرادی فراهم شده که پیشتر امکان خرید نداشتند.

آنچه شاهد آن بودهایم، شکلگیری دو گروه متمایز از خریداران است. این روند در واقع از سال ۲۰۱۰ آغاز شده بود، اما در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ پررنگتر شد و به شکلگیری تیپهای مشخصی از خریداران انجامید.
تیپ سرمایهگذار – یکی از نکاتی که به آن توجه کردهایم، شکلگیری تیپی مشخص از «سرمایهگذار» است که هیچ وابستگی عاطفی به ملکی که میخرد ندارد و تنها بر بازار املاک ترکیه و فرصتهایی که سرمایهگذاری در این کشور فراهم میکند، باور راسخ دارد. این گروه عموماً از خاورمیانه و روسیه هستند؛ افرادی که در بازاری رو به رشد سرمایهگذاری میکنند و برخی نیز فرصتی میبینند تا سرمایه خود را از کشورهایشان که با مشکلات دستوپنجه نرم میکنند، به پناهگاهی امن در خارج از کشور منتقل کنند. این خریداران معمولاً در شهرهای بزرگتری مانند استانبول و تا حدی آنتالیا ملک میخرند. حتی برخی از آنها به سراغ شهرهایی در ترکیه رفتهاند که بسیاری از خریداران خارجی شاید نامشان را هم نشنیده باشند؛ مانند ترابزون، بورسا، یالووا و قونیه که هر یک بهتنهایی ظرفیت بالایی دارند.
خریدارانی که صرفاً بهدنبال سبک زندگی هستند – در سوی دیگر این طیف، «خریداران صرفاً سبک زندگی» قرار دارند که معمولاً اروپایی و بریتانیایی هستند و بودجه بیشتری از خریداران معمول خانه دوم یا خانه تعطیلات در خارج از کشور دارند. این افراد معمولاً سراغ املاک خاصتر مانند خانههای سفارشی، ویلاهای ساحلی و خانههای منحصربهفرد در مناطق لوکسی همچون بدروم و کالکان میروند؛ مناطقی که در آنها خانههایی با طراحی شیک و متنوع به چشم میخورد و نشاندهنده حرکت کیفیت ساختوساز به سمت املاک لوکستر است.

شاهد کاهش چشمگیر خریداران خانههای ارزانقیمت و خریداران خانه دوم یا خانه تعطیلاتی بودهایم که با آزادکردن سرمایه خود خرید میکنند. این گروه پیشتر عامل افزایش حجم معاملات بود، اما لزوماً ارزش آنها را بالا نمیبرد. اکنون بازار بهسمت خریداران خاصپسندتری رفته که بهدنبال خانههای سفارشی در مناطق مجلل و موقعیتهای منحصربهفرد هستند.
بهترین مناطق برای سرمایهگذاری در سال ۲۰۱۵ کداماند؟ – مناطقی از ترکیه که بهواسطه روند یادشده عملکرد بسیار خوبی دارند:
بدروم – یالیکاواک در بدروم همچنان یکی از مناطق پررونق در زمینه خانههای طراحیشده است. بهطور کلی، بدروم شاهد افزایش ساخت خانههای لوکس و اختصاصی بوده است؛ خانههایی برای خریداران سختپسند یا علاقهمندان به قایقرانی که در مقصدی انحصاری و بسیار خصوصی، به دنبال دسترسی به ساحل هستند.
در منطقه بدروم، کیفیت و قیمت املاک از همیشه بالاتر است. بزرگترین معامله ملکی ما از نظر ارزش در سال ۲۰۱۴ با یک خریدار بریتانیایی، فروش عمارتی خیرهکننده به قیمت ۳٫۶ میلیون پوند در تورکبوکو بود؛ این نوع معاملات کمکم به امری عادی تبدیل میشوند، چرا که سرمایهگذاران برجسته همچنان به املاک بدروم نگاه میکنند.

کالکان – کالکان نیز مانند بدروم، مقصدی دیگر است که در آن بهجای آپارتمانها و خانههای مشابه و انبوهساز، املاک لوکستری پیدا میکنید. کالکان در موقعیتی مرتفع با چشماندازهای فوقالعاده دریا قرار دارد و برای کسانی که خواهان زندگی ممتاز در ترکیه هستند، جذابیتی اصیل و جلوهای پختهتر دارد.
قیمت املاک کالکان برای خریداران بریتانیایی اکنون به محدوده ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار پوند رسیده است. در سال ۲۰۱۴، سه ویلای دارای چشمانداز پانورامای دریا را در کالکان به خریداران بریتانیایی و با قیمت بیش از ۸۵۰٬۰۰۰ پوند فروختیم. حتی ۲ سال پیش نیز چنین قیمتهایی در کالکان دیده نمیشد؛ رشد و افزایش ارزش املاک در این منطقه بیتردید روندی صعودی دارد.

فتحیه – منطقه دیگری که باید زیر نظر داشت، اوواجیک در فتحیه است؛ منطقهای که بهسرعت در حال مطرحشدن است. اوواجیک پیشتر فقط بازار خانههای تعطیلاتی بود، اما این وضعیت اکنون در حال تغییر است. مردم در آنجا خانههای بهتر و بزرگتر میخرند و میسازند؛ خانههایی مناسب زندگی در تمام طول سال. در نتیجه، جایگاه اوواجیک از مفهوم سنتی خانههای تعطیلاتی ارزان فراتر رفته است.
در اوواجیک، تا همین سه سال پیش قیمت گرانترین ویلاهای فتحیه کمتر از ۲۰۰ هزار پوند بود؛ اما اکنون بهراحتی شاهد ویلاهایی با قیمت بیش از ۳۵۰٬۰۰۰ پوند هستیم.

استانبول – استانبول همچنان شمار بیسابقهای از خریداران خارجی را به خود جذب میکند؛ عمدتاً خریداران خاورمیانه، پس از آن روسها و اتباع جمهوریهای ترکِ اتحاد جماهیر شوروی سابق، مانند جمهوری آذربایجان و قزاقستان، و حتی در ماههای اخیر چینیها. استانبول بهعنوان دروازهای میان اروپا و آسیا شناخته میشود و از همین رو، چندین فرصت سرمایهگذاری برای خریداران خارجی فراهم میکند. همچنین، حجم مبادلات تجاری سالانه شهر به میلیاردها میرسد و آن را به مقصدی بیهمتا برای خریداران ملک تبدیل میکند.
قیمت آپارتمانهای لوکس با چشمانداز تنگه بسفر در استانبول میتواند به چندین میلیون پوند برسد؛ بااینحال، در مناطق قدیمی مرکز شهر که دولت در حال نوسازی آنهاست، مانند باهچه شهیر یا بومونتی، هنوز هم میتوان فرصتهای سرمایهگذاری خوبی را با قیمتهایی از ۵۰٬۰۰۰ پوند پیدا کرد.

بله، آلانیا، مارماریس و کوش آداسی از جمله این مناطق هستند. این الگو بار دیگر نکات بالا را تأیید میکند. این مناطق نه مقصدهایی برای سبک زندگی «شیک» به شمار میآیند و نه گزینههایی مناسب برای سرمایهگذاری؛ در نتیجه، همان مناطق ارزانقیمت برای خرید خانه دوم هستند که در دوره رونق پیشین املاک در اروپا محبوب بودند. آن زمان، ویلاهای مشابه و ارزانقیمت، مجتمعهای آپارتمانی و مواردی از این دست ساخته میشدند و سازندگان برای پاسخگویی به تقاضا، پیوسته خانههای بیشتری تولید میکردند؛ اما امروز دیگر چنین وضعیتی وجود ندارد.
این مناطق کمترین میزان تقاضا را دارند. با بررسی دقیق، همچنان میتوان در این نواحی خانههایی با قیمت مناسب پیدا کرد؛ اما چنین مواردی روزبهروز نادرتر میشوند. بیشتر کسانی که در این مناطق ملک میخرند، بهدنبال سرمایهگذاری نیستند؛ بلکه ممکن است خانوادهای در آن منطقه داشته باشند یا به دلایل شخصی بخواهند در این بخشهای ترکیه ملک بخرند.
ما اطمینان داریم که دوگانگی در تیپ خریداران املاک، که در سال ۲۰۱۴ شاهد آن بودیم و بررسیاش کردیم، بیشک در سال ۲۰۱۵ و سالهای بعد نیز ادامه خواهد یافت و هر یک از این گروهها پررنگتر خواهند شد.
انتظار داریم سرمایهگذاران بیشتری در استانبول و فراتر از آن بهدنبال فرصتهای سرمایهگذاری باشند؛ زیرا با ورود بازار به مرحلهای تازه، توجهها به برخی از پروژههایی جلب میشود که هماکنون در دست ساخت هستند. ممکن است برخی سرمایهگذاران نیز از روندی پیروی کنند که خریداران خاورمیانهای آغاز کردهاند و در خارج از استانبول، مناطق تازه و روبهرشد ترکیه را جستوجو کنند. همچنین انتظار داریم خریداران بیشتری گزینه «راهاندازی کسبوکار» در ترکیه را انتخاب کنند؛ برای مثال، با خرید یک هتل بوتیک در مناطقی مانند بدروم یا کالکان، جایی که مالکان هتل موفقیت زیادی داشتهاند و گردشگری انبوه نقش مهمی در تصمیم به خرید با هدف سرمایهگذاری ایفا کرده است.
همچنین پیشبینی میکنیم برخی از مقاصد ساحلی محبوب منطقه، همچنان در میان شهروندان بریتانیایی بر بازار املاک تسلط داشته باشند؛ بهویژه مناطق بدروم، کالکان، فتحیه و آنتالیا. شهروندان بریتانیایی معمولاً مناطقی شناختهشدهتر مانند فتحیه و کالکان را ترجیح میدهند، زیرا با این مناطق آشنایی بیشتری دارند؛ اما آنهایی که سفرهای بیشتری داشتهاند و فعالتر هستند، معمولاً منطقه بدروم را میپسندند.
با توجه به تحولات چند ماه گذشته، از جمله اعلام شرکت Thomas Cook مبنی بر آغاز پروازهای زمستانی به سواحل ترکیه، میتوان تصور کرد که سال ۲۰۱۵ بار دیگر سالی با فروشهای بیسابقه باشد و روند تحقق اهداف تعیینشده از سوی دولت برای سال ۲۰۲۳ نیز با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.